• Equitana 2011 Innovatie prijs!

    Hurkyson D-Dust, winnaar van de Equitana Innovation Award 2011!


  •  

Gezondheid paarden

Gezonde luchtwegen zijn essentieel voor een gezond paard. Paarden met aangetaste longen hebben niet alleen een zeer ongezond leven, ook de prestaties van de paarden zullen door de longproblemen duidelijk negatief beïnvloed worden.

Luchtwegproblemen: Een veel voorkomend probleem

Wetenschappelijk onderzoek heeft aangetoond dat 42% van de paarden aan een longaandoening leidt, bij 20% van de paarden wordt een dierenarts geraadpleegd. Veelal wordt de aandoening door fijnstof veroorzaakt, met de daaraan hangende ziektekiemen.

Belangrijke aandoeningen

Ieder paard hoest wel eens. Het is vaak moeilijk te bepalen bij paarden wanneer het om een onschuldige hoest gaat en wanneer de dierenarts gebeld moet worden. Paarden hebben een natuurlijke manier om stof uit de lucht te filteren en de longen te reinigen. In de luchtwegen (neus, keel, luchtpijp en longblaasjes) zitten slijmvliezen en fijne haartjes die de stofdeeltjes opvangen. Het slijm en het opgevangen stof wordt vervolgens opgehoest en afgescheiden via de neus of de afscheiding wordt doorgeslikt. De grove delen worden opgevangen in de bovenste luchtwegen, het fijnstof dringt door tot in de onderste luchtwegen, de longblaasjes (ofwel de bronchiën). Hoesten is de natuurlijke manier om de luchtwegen te reinigen.  Stof, pollen en slijm worden op deze manier vanuit de luchtwegen afgevoerd naar de neus en keelholte. Als het meer dan een onschuldige hoest wordt, dan kan een paard de volgende aandoeningen hebben.

1.            R.A.O.  / Dampige paarden

2.            I.A.D

3.            Verkouden

4.            hooikoorts

5.            Aandoeningen aan de bovenste luchtwegen

COPD / RAO

De belangrijkste chronische aandoening van de luchtwegen bij paarden is COPD (Chronic Obstructive Pulmonary Disease). Tegenwoordig wordt deze aandoening RAO genoemd (Recurrent Airway Obstructive). In de volksmond noemen we dit dampigheid. Wat heeft een dampig paard? Dampigheid wordt veroorzaakt door een schimmel, om precies te zijn is er sprake van een allergische reactie tegen schimmel sporen. Hoe werkt dat? Schimmels en de sporen ervan zitten gebonden aan stof en worden ingeademd door het paard. Na het inademen bereiken deze deeltjes de diepe luchtwegen en het uiteindelijke longweefsel. Als reactie hierop brengt het lichaam witte bloedlichaampjes vanuit het bloed in de longblaasjes en het immuunsysteem maakt daarna antistoffen aan om de schimmelinfectie  uit de luchtwegen te verwijderen. Daarbij wordt extra slijm gevormd door het paard om de infectie af te voeren uit de luchtwegen. Door de toename van het slijm gaat het paard hoesten om de luchtwegen schoon te houden. Bij dieren met een aanleg voor het ontwikkelen van allergie reageert het immuunsysteem overmatig op de schimmel(sporen). Het lichaam maakt bovendien nauwelijks meer onderscheid tussen de schimmels en andere onschuldige organische stoffen  (zoals het fijnstof in de lucht). Het immuunsysteem reageert daardoor op concentraties fijnstof zoals het op de schimmelinfectie zou reageren. Het allergische paard reageert bij het inademen van concentraties fijnstof met de zelfde ziekte verschijnselen als bij het inademen van schimmelsporen. In het uiterste geval kunnen zich secundaire infecties zoals bronchitis ontwikkelen of blijft het paard chronisch hoesten waarbij longblaasjes beschadigd kunnen worden en emfyseem ontstaat.

Niet alle paarden worden ziek

Het komt de laatste jaren steeds vaker voor dat paarden een allergie hebben gevormd door schimmelsporen en allergisch reageren op fijnstof. Er zijn paarden die hier aanleg voor hebben (al dan niet genetisch). Een exacte oorzaak hiervan is echter niet aan te wijzen. Bij andere paarden ontwikkelt zich deze allergie door uiteenlopende factoren zoals een verminderde weerstand, een te hoge stofdruk met daarin de bewuste schimmelsporen, een samenloop met een andere infectie, constante blootstelling aan te hoge concentraties ammoniak, enz.. Meestal uit het zich op ca 8 jarige leeftijd maar bij dravers van 2 jaar is het ook vastgesteld. Slechts 5% van de chronisch hoestende paarden heeft een pollen allergie (vergelijkbaar met hooikoorts bij mensen).

Wat is IAD (Inflammatory Airways Disease)?

Bij IAD blokkeert de doorgang van de bronchitis deels, zo niet volledig, geblokkeerd door overmatige slijm en vezelig weefsel. Dit beperkt de O2-en CO2-uitwisseling en maakt ademhaling veel minder effectief, Dit leidt op zijn beurt weer tot een verhoging van de inspanning die nodig is voor de ademhaling. Een bacteriële, schimmel of virus infectie kan leiden tot IAD. Studies geven aan dat deze infectieuze aandoeningen geen permanente toestand veroorzaken. Hoog op de lijst van de IAD oorzaken zijn stoffen in de omgeving van het paard, zoals stof, allergenen (bijvoorbeeld plantaardige pollen, schimmels en sporen in hooi) en endotoxinen (afscheidingen van bacteriën). Gevoelige paarden hebben een immuunrespons op  bepaalde stoffen en maken antistoffen aan om deze infectie te overwinnen. Deze reactie manifesteert zich als ontsteking van de longen, waarmee de vloeistof, cellen en vuil zich ophopen in de luchtwegen en blokkeren de doorgang van de bronchitis (longblaasjes). De ernst van de symptomen van de ziekte is gerelateerd aan de mate van deze blokkade.Veelal is het een reactie van jonge paarden die voor het eerst bij elkaar komen en onder invloed staan van verschillende infectiehaarden waarvoor de paarden eerst antistoffen moeten maken. Bij paarden met IAD, kan de ontstekingsreactie ook leiden tot een zekere mate van hyperreactiviteit in de luchtwegen. De overdreven vernauwing van de luchtwegen kan een reactie zijn op schimmelsporen , stof of koude lucht. Dit kan verder verergeren in de  luchtwegen en het opzetten van een vicieuze cirkel van ontsteking, hyper-responsiviteit en verdere luchtwegvernauwing die alleen kan worden gebroken met zorgvuldig beheer en behandeling.

Foto: Stof uit stro en andere bodembedekkers zijn verantwoordelijk voor het grootste deel van alle stof in de stal

Klik hier voor meer info over IAD   IAD w.o.

Klik hier voor een nederlandstalig achtergrond artikel over R.A.O.  Microsoft Word – deprez

Stof aanpakken

Bij alle paarden, maar zeker bij hoestende paarden is het van cruciaal belang het stof in de omgeving van uw paard te minimaliseren. Zeker als paarden een groot deel van de dag doorbrengen in een stal. Waar komt het stof vandaan? Veel paardenhouders denken dat het meeste fijnstof uit hooi komt. Onderzoek heeft aangewezen dat slechts 20% van het stof in de stalomgeving afkomstig is uit hooi. Het meeste fijnstof is afkomstig uit het bodemstrooisel in de stal (stro, vlas, houtkrullen etc). Als u dus als paardenhouder het stofprobleem wilt aanpakken, zult u een oplossing moeten vinden die zowel het stof aanpakt in het hooi, als in de bodembedekkers in uw stal!!

Hurkyson komt met een innovatieve oplossing: “D-Dust”

Om het stofprobleem in paardenstallen aan te pakken heeft het Nederlandse bedrijf Hurkyson een zeer innovatieve en gepatenteerde machine ontwikkeld: “D-Dust”. Deze machine verwijdert het fijnstof uit ruwvoer en bodemstrooisel. Het bijzondere daarbij is dat er geen gebruik wordt gemaakt van water. De “D-Dust” is bruikbaar voor het ontstoffen van hooi, voordroogkuil, stro, houtkrullen en andere bodemstrooisels.

Hoe werkt de “D-Dust”?

Laten we eens kijken naar stro. Stro kan los, als kleine baaltjes of als grote ronde en vierkante balen aangeboden worden aan de “D-Dust”.  De baal stro wordt volautomatisch in de machine losgemaakt en droog gereinigd. Het (fijn)stof dat in het stro zit, wordt afgezogen en opgevangen in een houder. Na het reinigen van het stro, kan het los afgevoerd worden in een kruiwagen of wederom geperst worden in kleine balen. Met andere woorden de machine maakt van grote balen stro volautomatisch kleine balen waarbij het stro ook nog eens ontdaan wordt van nagenoeg alle (fijn)stof en nagenoeg alle schimmelsporen.  Doordat de machine droog reinigt wordt mufheid en schimmelvorming voorkomen en kan het materiaal na verwerking enkele dagen probleemloos opgeslagen worden. De Hurkyson “D-Dust” wordt geleverd in verschillende maten, een kleinere versie voor mensen die wat minder paarden hebben, en een grotere versie voor professionele stallen.

Het resultaat

Door de enorme reductie van het (fijn)stof in de paardenstal, wordt er een aanzienlijke verbetering gerealiseerd van het stalklimaat. Niet alleen voor de paarden, maar ook voor de mensen die er moeten werken. In de nabije toekomst zal arbeids- en Europese wetgeving ons dwingen om de hoeveelheid stof in paardenstallen te reduceren. Maar minstens zo belangrijk is het feit dat we met een veel beter stalklimaat ook de gezondheid van de paarden ondersteunen.